راه اندازی چندگانه (multibooting)
يك روش برای داشتن چندین سیستم عامل بر روی یک رايانه به این صورت است که سیستم عامل های مختلف به طور مستقل از هم، بر روی دیسک‎های فیزیکی یا پارتیشن‎های منطقی مختلف نصب می شود و زمانی که سیستم آزاد (بوت) می شود, منويي با نام سیستم‎های عامل ظاهر می شود و شما می توانید هر یک را که خواستید انتخاب کنید و وارد همان سیستم عامل شوید.
اولین نکته ای که در این زمينه باید مورد توجه قرار گيرد، این است که برای داشتن راه اندازی چندگانه، نخست باید فضای حافظه را به تعداد سیستم عامل هایی که می خواهید بر روی رايانه داشته باشید، به قسمت های مجزا و جدا از هم تقسیم کنید و البته غیر از این قسمت ها، باید قسمت هایی از حافظه‎تان را هم برای ذخیره داده ها و اطلاعاتتان کنار بگذارید.
اگر کامپیوتر شخصی شما، بیش از یک هارد دیسک دارد، تعریف و مشخص کردن این فضاهای جدا از هم برای هر سیستم عامل ساده است و می توانید هر هارد دیسک را برای یک سیستم عامل کنار بگذارید. اما بيشتر رايانه‎هاي خانگی یک هارددیسک دارند. پس شما در آغاز مجبورید آن را به چندین قسمت یا پارتیشن تقسیم کنید. اولین سکتور هر هارد دیسک, فضایی است که به صورت رکورد راه انداز اصلی (Master boot record ) یا MBR شناخته می شود. MBR شامل یک جدول پارتیشن (pantition table ) است که مشخص می کند هارد چگونه باید به چهار قسمت منطقی اصلی (aryprim ) تقسیم شود. از آن جایی که چهار قسمت معمولا کافی نیست. یک قسمت اصلی را می تواند به صورت پارتیشن الحاقی (logical partition ) مختلف تعریف کند.
وقتی رايانه شخصي (PC) بوت می شود، برنامه Bios  رايانه که در حافظه ثابت و بدون تغییر CMOS ذخیره شده است، با یک وسیله راه انداز مناسب که می تواند یک دیسک فلاپی یا CD-Rom باشد، می گردد (با توجه به پیکربندی Bios) اگر مناسب ترین و یا به عبارتی اولین وسیله راه اندازی مناسب تعریف شده روی Bios شما، هارددیسک کامپیوتر باشد، Bios  قسمت MBR حافظه را می خواند و شروع به اجرای تعدادی کد راه‎انداز که در آنجا وجود دارد, می کند. کد راه‏انداز (boot code) با راهنمايي گرفتن از جدول پارتیشن فعال مشخص مي‎شود. سپس اطلاعاتی را که به نام  boot sector volume شناخته می شوند, در ابتدای آن پارتیشن load می کند.
در سیستم عامل هایی که بر پایه ویندوز NT هستند؛ مانند ویندوز XP ، load کننده سیستم عامل فایلی است که به نام NTLDR نامیده می شود. اگر روی سیستم تک پارتیشنی کار می کنید، مابقی فرآیند بسیار سر راست است. NTLDR یا معادل آن، بار کردن سیستم چند پارتیشنی،ابتدا از شما سئوال می شود که راه اندازی از کدام پارتیشن فعال و سیستم عامل موجود در آن ادامه بدهید و یا بررسي كردن را به پارتیشن فعال و سیستم عامل موجود در آن ادامه بدهید و یا بررسي كردن را به پارتیشن دیگر (و سیستم عامل دیگر) انتقال بدهید.
این منو یک بازه زمانی دارد که پس از طی شدن این زمان از پیش تعیین شده است و با انتخاب نشدن هیچ یک از گزینه های آن منو، سیستم عامل پیش فرض به طور خودکار راه اندازی می شود. اگر بخواهید ببینید که چگونه منوی راه اندازی بر روی سیستم ساخته می شود می توانید نگاهی به محتویات فایل سیستمی c:boot.ini بیندازید یا برنامه اصلي (panel control ) را باز کرده و system را انتخاب كنيد و سپس کلید Advanced را انتخاب کنيد و دکمه Setting را که در start up and Recovery قرار دارد فشار دهید و به محتویات system start up نگاه کنید.
اجزاي اصلي مادربورد
مادربورد از اجزايي تشكيل شده است كه به طور كلي عبارتنداز:
1 – تراشه‌هاي حافظه اصلي (رم) و جايگاه آن.
2 – پردازنده و تراشه‌گير پردازنده.
3 – تراشه‌هاي حافظه Bios.
4 – كمك پردازنده و جايگاه آن.
5 – كليدهاي قطع و وصل و اتصال‌گرهاي تنظيم (جامپرها).
6 – اتصالات برق.
7 – محل اتصال صفحه كليد.
8 – محل اتصال بلندگو.
9 – محل قرارگيري شكاف يا اسلات‌ها.
10 – باتري.
11 – چندين قطعه الكترونيكي ديگر مانند خازن‌ها، كريستال، چيپ‌ست‌ها و…. سالاري، يك فعال در اين زمينه مي‌گويد: خازن‌ها انرژي را ذخيره مي‌كنند و معمولا براي تنظيم امواج به طور متناوب و مستقيم به كار مي‌روند.
انواع مادربورد
مادربوردها بايد متناسب با منبع تغذيه و كيس باشند. طبق اعلام فروشندگان بازار، مادربوردها از نظر شكل به چند دسته تقسيم مي‌شوند كه مادربوردهاي سبك PC/XT، AT/FULL SIZE، BABY AT OR MINI AT، LPX، ATX، NLX و …. از اين جمله‌اند.
-مادربورد سبك PC/XT در سال 1981 به بازار عرضه شد و هم اكنون مورد استفاده قرار نمي‌گيرد. طول آن در حدود 30سانتي‌متر و عرض آن در حدود 20سانتيمتر و داراي 5شكاف براي كارت‌ها بود.
مــــادربــــورد ســـــبك
AT/FULL SIZE در سال 1984 به بازار عرضه شد، طول آن 35 سانتي‌متر و عرض آن 30سانتيمتر است و تقريبا از دور خارج شده است و ديگر توليد نمي‌شود، زيرا بسيار بزرگ بود.
-مادربــــورد ســــبكBABY AT OR MINI AT تقريبا استاندارد مادربورد AT/FULL SIZE را دارد ولي از نظر اندازه كوچكتر از آن است. از آنجا كه اين مادربورد در هر جعبه‌اي جاي مي‌گيرد، بيشتر مادربوردهاي كنوني بدين شكل توليد مي‌شوند. -مادربورد LPX نيز مانند نوع قبل داراي دو نوع كوچك و بزرگ است. اين مادربورد داراي اين امكان است كه بعد از نصب اتصالات مختلف در قسمت عقب قرار مي‌گيرند، ضمن اينكه اين نوع مادربوردها داراي اتصال‌گرهاي اضافي نيز هستند.
-مادربورد ATX در سال 1995 طراحي شد كه شباهتي به مادربوردهايBABY AT OR MINI AT دارد. با اين تفاوت كه 90درجه تغيير شكل يافته است. در اين گونه مادربوردها تهويه رايانه به خوبي انجام مي‌شود و داراي يك نوع جامپر است. در اين نوع بردهاي اصلي نمي‌توان از هر دو نوع حافظه استفاده كرد. اين بردها داراي امكاناتي هستند كه مي‌توان بدون استفاده از كابل‌‌هاي بلند قطعات را بر روي آن وصل كرد زيرا داراي جايگاه‌هاي خاصي هستند. ضمن اينكه مي‌توان بر روي شكاف‌هاي آن هر كارتي را با هر طولي نصب كرد. كار با مادربورد NLX بسيار ساده و تغييرات، نگهداري و ارتقاي آن نيز ساده‌تر است.
پردازنده‌هاي دو هسته‌اي كارآمد
شكل جديد مادربورد نيز شامل آن دسته‌اي است كه پردازنده‌هاي دو هسته‌اي را كه با خازن حالت جامد كار مي‌كنند، ساپورت مي‌كنند.
پردازنده‌هاي دو هسته‌اي همان طور كه از نام آنها پيدا است داراي دو پردازشگر، دو كش L2 در يك واحد سيليكوني است.
مزيت اين پردازنده‌ها، پردازش بهتر دستورات است. در واقع مزاياي پردازنده‌هاي دو هسته‌اي زماني بهتر لمس خواهد شد كه به طور همزمان چندين كار انجام پذيرد و كامپيوتر هنگ نكند.
فعالان بازار معتقدند، تراشه‌هاي دو هسته‌اي INTEL نياز به يك مادربورد جديد دارند. در صورتي كه پردازنده‌هاي دو هسته‌اي AMD نيازي به مادربورد جديد ندارند و فقط با به روزرساني بايوس (BIOS) مي‌توان اين پردازنده‌ها را روي مادربوردهاي سوكت 939نصب كرد.
مجيدي، يك فروشنده انواع تجهيزات كامپيوتري مي‌گويد: شركت‌هاي INTEL و AMD رقابت شديدي را براي به دست گرفتن بازار فروش پردازنده‌هاي دو هسته‌اي با هم آغاز كرده‌اند.
به گفته وي پردازنده‌هاي دو هسته‌اي INTEL CORE2 DOU جديدترين پردازنده‌هاي موجود در بازار هستند كه قيمتي حدود 100تا180هزار تومان دارند و اگر چه بسيار كارآمد هستند اما به دليل قيمت بالايي كه نسبت به پردازنده‌هاي تك هسته‌اي دارند، چندان مورد توجه قرار نمي‌گيرند.
وي پردازنده‌هايي با قدرت 2500مگا هرتز را براي كامپيوترهاي پنتيوم 4 و پردازنده‌هاي دو هسته‌اي 3000 ، 3500 و 4500 مگا هرتزي را براي نسل پيشرفته‌تر كامپيوترها مناسب مي‌داند
. انتخاب مادربورد مناسب
 يك فروشنده تجهيزات كامپيوتري مي‌گويد: هنگام خريد مادربورد بايد به اندازه كيس توجه داشت.چرا كه در‌حال‌حاضر كيس در اندازه‌هاي mini ATX، ATX و micro ATX در بازار موجود است و كاربران بايد با توجه به اندازه و نوع كيس، مادربورد را انتخاب كنند. انطباق مادربورد با پردازنده‌‌اي كه قرار است روي آن نصب شود نكته ديگري است كه بايد به آن توجه شود.
كاربران بايد بدانند روي مادربورد مي‌خواهند پردازنده intel يا AMD نصب كنند و يا از كامپيوتر خود انتظار انجام امور محاسباتي را دارند يا كارهاي گرافيكي.به طور كلي پردازنده‌هاي intel براي انجام كارهاي محاسباتي و اداري و پردازنده‌هاي AMD براي انجام امور گرافيكي و بازي‌هاي رايانه‌اي مناسب هستند.
نكته سوم اينجا است كه كاربران بايد بدانند چه ميزان حافظه را روي مادربورد نصب مي‌كنند و مادربورد مورد نظر چند ماژول (سوكت براي جايگذاري رم) دارد. فعالان بازار معتقدند حافظه‌اي كه همراه يك مادربورد نصب مي‌شود، بايد حداقل 200 تا 260DDR و حداكثر 400/333 DDR ظرفيت داشته باشد.آنهـــا همچنين حافظــــه260/333DDR يا‌1066/800 PCرا به كاربران پيشنهاد مي‌كنند.
بررسي چيپ‌ست، نكته ديگري است كه هنگام خريد مادربورد بايد به آن توجه كرد.
يك فعال در زمينه فروش مادربورد مي‌گويد: شركت‌هايي مانند Nvidia، sis، ATi، VIA intel اكثر چيپ‌ست‌هاي موجود در بازار را توليد مي‌كنند كه چيپ‌ست‌هاي ATi و viA براي انجام امور گرافيكي و چيپ‌ست‌هاي sis، intel و NViDiA براي انجام امور اداري و محاسباتي مناسب هستند.
 . پرفروش‌هاي بازار
طبق اعلام فعالان بازار در حال حاضر، مادربوردهاي intel و Ausu جزو پرفروش‌هاي بازار هستند كه بسته به قابليت‌هايي دارند، از قيمت‌هاي مختلفي (بين 75 تا 148هزار تومان) برخوردارند.
يك فروشنده مدل P5WD2 از مادربوردهاي Asus را جزو پرفروش‌هاي بازار معرفي مي‌كند كه قيمتي حدود 145 تا 150هزار تومان دارد و براي كامپيوترهاي پنتيوم 4 با چيپ‌ست‌هاي پيشرفته كاربرد دارد. همچنين مدل AMD K8U پرفروش‌ترين مادربوردي است كه براي نسل قديمي‌تر كامپيوترها كاربرد دارد و با قيمت 75هزار تومان به فروش مي‌رسد.
مادربورد intel 3600 كه قابليت پشتيباني CPU3600 را دارد نيز جزو پرفروش‌هاي بازار است كه مخصوص كامپيوترهاي پيشرفته بوده و با قيمت 180هزار تا 200هزار تومان به فروش مي‌رسد. فروشندگان همچنين مدل P4 P800S از مادربوردهاي Asus را كه با قيمت 79 تا 80هزار تومان به فروش مي‌رسد جزو پرفروش‌هاي بازار دانستند كه براي كامپيوترهاي معمولي كاربرد دارند. به طور كلي قيمت مادربوردهاي Asus در بازار حدود 50 تا 180هزار تومان، نرخ مادربوردهاي GIGABYTE بين 70 تا 200هزار و قيمت مادربوردهاي MSI بين 67 تا 160هزار تومان است كه اين قيمت‌ها نسبت به دو هفته گذشته در حدود 2درصد افزايش يافته است.
تازه‌هاي بازار
يك فروشنده تجهيزات كامپيوتري مادربوردهاي سري 6 -GUAD گيگابايت را جديدترين‌هاي بازار معرفي كرد كه مخصوص كامپيوترهاي پيشرفته و حرفه‌اي است.اين مادربوردها DDR2 را ساپورت كرده و بسيار بي صدا هستند.در حال حاضر 5 مدل از اين مادربوردها وارد بازار داخلي شده‌اند كه از خازن‌هاي حالت جامد استفاده مي‌كنند.
نرخ اين مادربوردها بين 150 تا 230هزار تومان است. GA965P -Dq6 -GA695P -Dq6 دو نمونه از اين مادربوردها هستند. تنظيمات ضريب فركانسي حافظه آنها شامل مقادير X2، X2/5، X3/3 و X4 است كه كاربران را قادر مي‌سازد با سرعت بالا امور خود را انجام دهند. مدل 15G DRO و DM نيز مادربورد جديد شركت ALBAT YON است كه به تازگي وارد بازار شده و با قيمت 78هزار تومان به فروش مي‌رسد